Ja, ze bestaan: succesvolle innovaties op scholen

In plaats van het verkondigen van de neergaande spiraal, probeert VKbanen/onderwijs een optimistische blik op de toekomst van het onderwijs te scheppen. We praten met docenten, wetenschappers, onderwijskundigen, filosofen en anderen om te erachter te komen wat wél werkt in het Nederlands onderwijs. Aflevering 2: Het innovatieproject van de VO-raad onder de loep.

Misschien kennen de meeste docenten de VO-raad als de belangenorganisatie van schoolbesturen in het voortgezet onderwijs, onder aanvoering van Sjoerd Slagter. De raad wordt op de voet gevolgd bij belangrijke beslissingen over het CAO en wordt scherp in de gaten gehouden door de onderwijsbonden. Een echte werkgeversorganisatie dus, maar de VO-raad doet veel meer.

Neem het innovatieproject van de VO-raad, dat al een paar jaar bestaat. De term ‘innovatie’ is onontbeerlijk en belangrijk voor de voortgang van ieder bedrijf of instelling. Maar in het onderwijs wil men daar nog wel eens op terugkomen, getuige het kritische rapport van de Commissie Dijsselbloem over onderwijsvernieuwingen. Echter, innovaties van die orde van grootheid hebben niet zoveel te maken met de innovaties die de VO-raad ondersteunt. Hier gaat het om initiatieven die zijn genomen door de scholen zelf, en dus niet van bovenaf opgelegd. Onder de naam Durven, delen, doen heeft het Innovatieproject van de VO-raad diverse projecten opgezet. Jelma Hoekstra is projectmedewerker.

Opdringen
Hoekstra: ‘We willen scholen niets opdringen of hen dwingen tot innovatie. Dat heeft geen enkele zin. We willen aansluiten bij wat scholen al zelf doen. Geld van het ministerie van OCW voor innovatie in de VO-sector is bij de VO-raad weggezet. In 2006 zijn we een grote innovatiecampagne begonnen. Scholen konden voorstellen indienen van innovatieprojecten waar zij op dat moment mee bezig waren.’

Het project stimuleert en faciliteert dus kwaliteitsverbetering op middelbare scholen. Dat betekent in dit geval dat innovaties (die vanuit de scholen worden aangedragen) worden aangemoedigd. En dat is dus niet alleen in het belang van de schoolbesturen of directies, maar juist ook van de docenten in de klas. Voorbeelden van scholen die hun innovaties verder konden uitbouwen dankzij de VO-raad zijn het IJburg College in Amsterdam, Da Vinci College in Leiden en het Montaigne Lyceum in Den Haag. VKbanen portretteerde deze scholen eerder.

Skelter
Een andere school die de eerste innovatiecampagne in 2006 heeft opgeleverd, is het Merewade College in Gorinchem. Hun plan heette ‘Revival Technisch Onderwijs’. Op het Merewade College maken teams van bovenbouwleerlingen van de sector Techniek (praktijkonderwijs) voor klanten 'echte' producten: een skelter, een step of een lichtorgel. Behalve op het aanleren van ambachtelijke vaardigheden is het onderwijs sterk gericht op competentieonwikkeling. Gedurende zeven weken zijn de leerlingen zelfstandig en actief aan het werk. Ze leren lassen en ontwerpen, ze interviewen klanten, schrijven verslagen en offertes en overleggen met de vakdocent metaal en maken het gevraagde product. De werkwijze slaat aan: tussentijdse schooluitval is teruggebracht van boven de tien procent naar minder dan een half procent. Leerlingen wilden niet meer terug naar de oude situatie.

Een groter overzicht van scholen en hun innovaties onder de noemer Durven, delen, doen kan je hier vinden. Projectmedewerker Hoekstra: ‘Het zijn weliswaar unieke plannen van de scholen zelf, maar het is zinvol om de kennis en ervaring te delen, want zo lever je als school iets op waar de hele sector wat aan heeft.’ En hoeveel geld is er eigenlijk mee gemoeid? ‘In 2006 gingen we van start. In twee rondes konden scholen met hun innovaties meedingen naar prijzen van 1.000 of 50.000 euro. In 2007 zijn we verder gegaan en vanaf dat moment noemden we het “Expeditie” Durven, delen, doen. 12 scholen én een samenwerkingsverband van 6 scholen kregen gedurende drie jaar maximaal 200.000 euro per jaar voor hun innovatie. Scholen en onderzoekers werken intensief samen aan praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van innovatie. Op 11 december 2008 heeft een jury 50 nieuwe scholen aangewezen die deelnemen aan de volgende Expeditie.’

Eind 2010 valt het doek voor de expedities van de VO-raad, maar dan zijn een hoop scholen wel goed op weg geholpen. Belangrijk is dat de kennis gedeeld wordt, dat er veel verbindingen tussen kennisnetwerken wordt gelegd én dat alles ook nog wetenschappelijk onderzocht wordt. Het is slechts één voorbeeld van de verbindingen die het project legt tussen partijen in en om het onderwijs. Het is een goede stap in de richting voor het onderwijs in ontwikkeling, dat zal niemand kunnen ontkennen.

Zie ook aflevering 1 met docent / filosoof Ron Ritzen: 'Negatieve klanken zijn er altijd'

EscenicId: 739169

Geef je reactie

Je kan een reactie ingeven op een artikel via jouw LinkedIn account.
We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen.

Via onderstaande link kan je inloggen met je LinkedIn account. Aanmelden met je LinkedIn Account

Toelichting lezersreacties

Lezersreacties worden geplaatst op de website van VKbanen. Door het insturen van een reactie verleen je impliciet toestemming aan VKbanen je reactie onder vermelding van je naam en functietitel te publiceren op de website. Je reactie zal, indien nodig, worden geredigeerd en ingekort.

De redactie behoudt zich het recht voor om reacties te verwijderen als zij:

• Afwijken van het onderwerp, de stelling of de vraag.
• Beledigend of discriminerend zijn
• Commerciële doeleinden dienen

We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen. Die worden bij de bijdrage geplaatst op de website. Je e-mailadres vermelden we niet. Deze zal door de redactie alleen worden gebruikt om je een vraag te kunnen stellen, bijvoorbeeld bij een oproep om informatie, foto’s, of bij onduidelijkheden in de tekst.

De redactie van VKbanen